Letnie spacery, wycieczki do lasu, pikniki i odpoczynek nad wodą zwiększają kontakt z komarami i kleszczami. Ukąszenia komarów najczęściej kończą się swędzącym bąblem, ale mogą być bardzo uciążliwe, zwłaszcza u dzieci i osób z wrażliwą skórą. Kleszcze wymagają większej ostrożności, ponieważ mogą przenosić drobnoustroje wywołujące choroby odkleszczowe. Dobra ochrona nie polega na jednym działaniu, ale na połączeniu odpowiedniego ubioru, repelentu, unikania ryzykownych miejsc i dokładnego obejrzenia skóry po powrocie.

Gdzie najłatwiej spotkać komary i kleszcze?

Komary najczęściej dokuczają w pobliżu wody, wilgotnych terenów, zarośli, ogrodów i miejsc, w których zalega stojąca woda. Wystarczy niewielka ilość wody w doniczce, wiadrze, rynnie lub zabawce ogrodowej, aby stworzyć im korzystne warunki do rozmnażania.

Kleszcze można spotkać nie tylko w lesie. Występują także na łąkach, w parkach, ogrodach, na działkach i przy ścieżkach porośniętych wysoką trawą. Nie spadają z drzew, o czym wiemy z opowieści. W rzeczywistości zwykle czekają na roślinach, trawach i krzewach, a potem przyczepiają się do skóry lub ubrania przechodzącej osoby.

Największe ryzyko kontaktu z kleszczem pojawia się wtedy, gdy wchodzimy w wysoką trawę, zarośla, ściółkę leśną albo siadamy bezpośrednio na ziemi.

Jak przygotować się do spaceru?

Przed wyjściem warto pomyśleć o ochronie jeszcze zanim pojawią się pierwsze ukąszenia. Najważniejsze są ubranie, repelent i rozsądny wybór trasy.

Na spacer do lasu, parku lub na łąkę najlepiej założyć:

• długie spodnie;
• koszulkę z długim rękawem, jeśli pogoda na to pozwala;
• pełne buty;
• skarpety zakrywające kostki;
• jasne ubranie, na którym łatwiej zauważyć kleszcza;
• nakrycie głowy przy spacerze wśród wysokiej roślinności.

Warto trzymać się środka ścieżki i unikać ocierania się o wysokie trawy oraz krzewy. Na pikniku lepiej rozłożyć koc na krótkiej trawie lub w miejscu mniej zarośniętym.

Repelent na komary i kleszcze: jak go stosować?

Repelent to preparat odstraszający owady lub kleszcze. Może zmniejszyć ryzyko ukąszeń i ukłuć, ale tylko wtedy, gdy jest stosowany zgodnie z instrukcją. Wybierając preparaty na komary i kleszcze, trzeba zwrócić uwagę na wiek osoby, miejsce aplikacji, czas działania oraz zalecenia producenta.

Najważniejsze zasady stosowania repelentów:

• nakładaj preparat tylko na odsłoniętą skórę lub ubranie, jeśli instrukcja na to pozwala;
• nie rozpylaj go bezpośrednio na twarz — najpierw nanieś na dłonie, a potem ostrożnie rozprowadź;
• omijaj oczy, usta, uszkodzoną skórę i podrażnienia;
• nie stosuj preparatu pod ubraniem;
• po powrocie umyj skórę wodą z łagodnym środkiem myjącym;
• u dzieci nie nakładaj repelentu na dłonie, bo łatwo mogą przenieść go do oczu lub ust;
• nie pozwalaj małym dzieciom samodzielnie aplikować preparatu.

Jeśli jednocześnie używasz kremu z filtrem UV, najpierw nałóż ochronę przeciwsłoneczną, a dopiero potem repelent. W przypadku kobiet w ciąży, małych dzieci, alergików i osób z chorobami skóry wybór preparatu warto skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.

Co zrobić po powrocie ze spaceru?

Po spacerze najważniejsze jest dokładne obejrzenie skóry. Kleszcz może być bardzo mały i łatwo go przeoczyć, zwłaszcza u dziecka, osoby z gęstymi włosami albo po spacerze w wysokiej trawie.

Po powrocie warto:

• zdjąć ubranie i obejrzeć je pod kątem kleszczy;
• wziąć prysznic;
• dokładnie obejrzeć całe ciało;
• sprawdzić skórę za uszami, na karku, pod pachami, w pachwinach, pod kolanami i w okolicy pasa;
• obejrzeć skórę głowy;
• sprawdzić dzieci i zwierzęta domowe;
• wyprać lub przynajmniej dokładnie wytrzepać ubranie.

Kleszcze lubią miejsca ciepłe, wilgotne i trudniej dostępne. Dlatego samo szybkie spojrzenie na ręce i nogi nie wystarczy.

Jak prawidłowo usunąć kleszcza?

Kleszcza trzeba usunąć jak najszybciej. Najlepiej użyć cienkiej pęsety lub specjalnego narzędzia do usuwania kleszczy. Należy chwycić go jak najbliżej skóry i wyciągnąć zdecydowanym, spokojnym ruchem. Po usunięciu miejsce ukłucia trzeba zdezynfekować i obserwować przez kolejne tygodnie.

Nie należy:

• smarować kleszcza tłuszczem;
• polewać go alkoholem;
• przypalać;
• wyciskać;
• wykręcać na siłę;
• rozdrapywać miejsca ukłucia.

Takie metody mogą zwiększać ryzyko podrażnienia skóry i utrudnić prawidłowe usunięcie kleszcza. Jeśli fragment kleszcza pozostał w skórze, miejsce jest silnie zaczerwienione albo nie udaje się go bezpiecznie usunąć, warto skonsultować się z lekarzem.

Borelioza i inne objawy po ukłuciu kleszcza

Nie każde ukłucie kleszcza oznacza chorobę, ale każde wymaga obserwacji. Jednym z najlepiej znanych zakażeń przenoszonych przez kleszcze jest borelioza. Jej charakterystycznym objawem może być rumień wędrujący, czyli powiększające się zaczerwienienie skóry, które zwykle pojawia się po kilku dniach lub tygodniach od ukłucia.

Rumień wędrujący nie zawsze wygląda jak idealny pierścień. Może mieć różny kształt i stopniowo się powiększać. Jeśli po ukłuciu kleszcza pojawi się taka zmiana, należy skonsultować się z lekarzem. Nie warto czekać, aż „sama zniknie”.

Konsultacji wymagają także:

• gorączka;
• bóle mięśni i stawów;
• silne osłabienie;
• bóle głowy;
• powiększające się zaczerwienienie;
• objawy neurologiczne, np. drętwienie, niedowład lub asymetria twarzy;
• złe samopoczucie po ukłuciu kleszcza.

Pamiętaj, że ostateczną diagnozę zawsze stawia lekarz. Nie należy wykonywać badań ani rozpoczynać leczenia wyłącznie na podstawie domysłów lub zdjęć zmian skórnych znalezionych w internecie.

Jak łagodzić swędzenie po ukąszeniu komara?

Ukąszenie komara najczęściej powoduje swędzący bąbel, zaczerwienienie i miejscowy obrzęk. Dolegliwości zwykle ustępują samoistnie, ale drapanie może uszkodzić skórę i sprzyjać nadkażeniu.

Po ukąszeniu komara warto:

• umyć skórę wodą z łagodnym środkiem myjącym;
• zastosować chłodny okład;
• nie drapać bąbla;
• krótko obciąć paznokcie dziecku, jeśli mocno się drapie;
• obserwować, czy nie pojawia się narastający ból, ocieplenie skóry lub sączenie.

Jeśli reakcja po ukąszeniu jest bardzo nasilona, obejmuje dużą powierzchnię, pojawia się duszność, obrzęk twarzy, warg lub powiek, potrzebna jest pilna pomoc medyczna. Takie objawy mogą świadczyć o reakcji alergicznej.

Jak zmniejszyć liczbę komarów wokół domu?

Ochrona przed komarami zaczyna się również w otoczeniu domu. Komary rozmnażają się w stojącej wodzie, dlatego warto regularnie sprawdzać miejsca, w których może się ona gromadzić.

Pomaga:

• opróżnianie podstawek pod doniczki;
• usuwanie wody z wiader, konewek, zabawek i pojemników;
• czyszczenie rynien;
• zabezpieczanie beczek z wodą;
• wymiana wody w poidłach dla zwierząt;
• montaż moskitier w oknach;
• zamykanie drzwi balkonowych wieczorem, jeśli nie ma siatki ochronnej.

Wentylator na tarasie lub balkonie może też zmniejszać liczbę komarów w bezpośrednim otoczeniu, ponieważ owady te gorzej radzą sobie przy silniejszym ruchu powietrza.

Wiele osób sięga również po naturalne metody, np. doniczki z lawendą, miętą, bazylią czy komarzycą ustawione przy miejscu odpoczynku. Mogą one poprawiać komfort i działać zapachowo, jednak nie poradzą sobie równie dobrze co repelenty i moskitiery. Domowe sposoby, takie jak palenie kawy, należy traktować ostrożnie — wyłącznie na zewnątrz, z dala od dzieci, osób z astmą i materiałów łatwopalnych.

Dzieci a komary i kleszcze

U dzieci skóra jest delikatniejsza, a reakcje po ukąszeniach mogą być bardziej widoczne. Dziecko może też nie zauważyć kleszcza albo rozdrapywać bąble po komarach.

Przed spacerem warto zadbać o odpowiednie ubranie, a po powrocie dokładnie obejrzeć skórę dziecka, zwłaszcza głowę, kark, pachy, pachwiny, okolice za uszami i zgięcia kolan. Repelenty należy dobierać do wieku dziecka i stosować ściśle według instrukcji. W razie wątpliwości najlepiej zapytać pediatrę lub farmaceutę.

Jeśli po ukłuciu kleszcza u dziecka pojawi się rumień, gorączka, ból głowy, osłabienie albo nietypowe zachowanie, nie należy zwlekać z konsultacją lekarską.

Kiedy po ukąszeniu lub ukłuciu iść do lekarza?

Do lekarza warto zgłosić się, jeśli po ukąszeniu lub ukłuciu pojawia się powiększający się rumień, gorączka, silny ból, ropienie, obrzęk, objawy alergiczne, duszność, zawroty głowy albo wyraźne pogorszenie samopoczucia. Konsultacja jest potrzebna także wtedy, gdy nie udało się usunąć kleszcza w całości lub miejsce ukłucia wygląda niepokojąco.

Rzetelne treści o profilaktyce, objawach i bezpiecznym postępowaniu po ukąszeniach można znaleźć na https://www.medme.pl. Latem szczególnie ważne jest połączenie kilku prostych działań: odpowiedniego ubrania, repelentu, omijania wysokich traw, kontroli skóry po spacerze i szybkiego usuwania kleszcza. Dzięki temu spacer może być spokojniejszy, a ryzyko problemów zdrowotnych znacznie mniejsze.

Artykuł zewnętrzny

Źródło zdjęć: pixabay.com